Elk jaar, sinds 1888, vieren de (blanke) Australiërs op 26 januari Australia Day. Op deze feestdag is er een groot vuurwerk in Sydney, komen gezinnen bij elkaar om te barbecueën en proosten ze op de Australische vlag.
Voor andere gezinnen daarentegen, met name de ‘First Nations People’ (Aboriginals en Torres Strait Islanders), is er op deze dag helemaal geen reden tot feestvieren; deze dag herinnert hen juist aan landroof, massamoord en trauma.
Wat er precies achter dit debat schuilgaat en om jullie de achtergrond te laten begrijpen, willen we in de aflevering van vandaag bespreken. Blijf kijken en vorm je eigen mening, ook al zal ik hier mijn persoonlijke mening naar voren brengen.
Waarom 26 januari?
Op 26 januari 1788 meerde de eerste Britse vloot, bestaande uit 11 schepen en een bemanning van 1.023 man onder leiding van kapitein Arthur Phillip, aan in Sydney Cove. Het oorspronkelijke plan was om, nadat kapitein Cook in 1770 de oostkust van Australië had ontdekt, aan land te gaan in Botany Bay. Dat was echter vanwege de weersomstandigheden niet mogelijk. Uiteindelijk koloniseerde de vloot het land van de inheemse „Gadigal People“ in Warane (Sydney Cove) als New South Wales.
Wat wordt er gevierd?
Elk jaar op Australia Day vieren aanhangers, dat wil zeggen degenen die Australia Day vieren, de stichting van de natie en het huidige bestaan ervan. Er zijn optochten, vuurwerk en er wordt de ceremonie voor de „Australian of the Year Award“ gehouden. De dag is sinds 1994 in het hele land een officiële feestdag.
Waarom is er discussie?
Deze vraag is heel eenvoudig te beantwoorden: de zogenaamde Australia Day is voor de Aboriginal- en Torres Strait Islander-bevolking de dag waarop zij van hun land werden beroofd. Op die dag begon de gewelddadige kolonisatie, die leidde tot massamoorden, verkrachtingen, kinderontvoeringen en tot op de dag van vandaag discriminatie van de inheemse bevolking van Australië. Tragisch genoeg moeten de inheemse volkeren tot op de dag van vandaag vechten om dezelfde rechten te krijgen als blanke Australiërs. Helaas is het een feit dat First Nations-volkeren vaker te maken hebben met dakloosheid, vaker in het ziekenhuis en in gevangenissen overlijden en nog steeds worden geconfronteerd met racisme en geweld in het openbaar. Nogmaals, dit zijn allemaal feiten.
En stel je nu eens voor dat je een Aboriginal of een Torres Strait Islander bent… elk jaar word je op de zogenaamde Australia Day eraan herinnerd dat je voorouders zijn afgeslacht, van hun land en cultuur zijn beroofd en dat er tot op de dag van vandaag geen gerechtigheid heerst. Zou je dan nog zin hebben om te vieren?
Als ik dan luister naar de oude patriotten in Australië, draait mijn maag echt om… Uitspraken als “Ja, maar het was toch altijd op 26 januari”, “Waarom zouden we de datum veranderen?”, “De Aboriginals krijgen toch al zoveel uitkeringen”. Excuseer mijn taalgebruik, maar dat is allemaal onzin die uit onwetende hoofden komt.
Wat kan en moet er veranderen?
Al jaren eisen First Nations-volkeren dat Australia Day op een andere datum wordt gevierd. First Nations-volkeren, maar ook Australiërs die tegen de ‘feestdag’ zijn, noemen de dag ook wel Invasion Day, Survival Day of Day of Mourning.
26 januari is een traumatische datum voor de cultuur en het land van de Aboriginal- en Torres Strait Islander-volkeren, en nu ik meer over de geschiedenis van Australië heb geleerd, vind ik het respectloos dat er tot op de dag van vandaag nog steeds niets is veranderd.
Stel je eens voor: het eerste officiële protest tegen Australia Day vond plaats in 1938, ter gelegenheid van het 150-jarig jubileum van de natie. Dat is bijna 100 jaar geleden. En na vele protesten werd er in 1994 besloten om van deze dag een nationale feestdag te maken. Dat is toch discriminerend, of niet?
Het enige wat wordt gevraagd, is gerechtigheid en de waarheid over het verleden; dat kan toch niet te veel gevraagd zijn. Ik vind het belangrijk dat ook wij in Europa worden voorgelicht over de ware geschiedenis van Australië. En niet alleen: „Captain Cook heeft Australië ontdekt“ en dat is het dan. Australië is zo’n groot en prachtig land. Helaas is het een feit dat het een gestolen land is. Het is hoog tijd om de ware eigenaren van dit land iets terug te geven, namelijk gerechtigheid, rechten en veiligheid, en bovenal de waarheid.
Waar kun je meer te weten komen?
Veel van mijn informatie heb ik van de ANTAR-website gehaald. ANTAR is een toegewijde en actieve beweging van Australiërs die zich inzet voor de rechten, gerechtigheid en respect voor de First Nations-volkeren en die onderzoek en analyses uitvoert. De link naar 26 januari vind je hier: https://antar.org.au/issues/survival-day/history-of-the-date/
Ik kan jullie ook een zeer ontroerende en informatieve podcastaflevering van Abby Chatfield van harte aanbevelen. In haar podcast “It’s a lot” spreekt Abby met Travis Lovett, een man van de First Nations die tot het Kerrupmara/Gunditjmara-volk behoort en zich als voorzitter van de “Yoorrook Justice Commission” actief inzet voor voorlichting en gerechtigheid voor First Nations-volkeren. De link naar de aflevering op Spotify is hier: https://open.spotify.com/episode/0qqIcJb2WVQsF9S377cnXK?si=0315139791ab4ad2
Ik hoop dat ik het onderwerp wat beter heb kunnen toelichten en dat jullie er iets aan hebben gehad. Vorm je eigen mening en zorg dat je goed geïnformeerd bent.
Goede reis!
Cheers
Jesko
